เที่ยวลำพูน เมืองเก่าล้านนา นามว่านครหริภุญไชย
พระธาตุเด่น พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม จามเทวีศรีหริภุญชัย
ลำพูน(Lamphun) เดิม เรียกว่า “นครหริภุญไชย” มีประวัติความเป็นมายาวนาน มีอายุการก่อสร้างเมืองมากว่า 1300 ปีเศษ สร้างเมื่อ พ.ศ.1200…ระหว่างแม่น้ำ 2 สาย คือ แม่น้ำปิงและแม่น้ำกวงเมื่อแรกสร้างเสร็จได้เชิญพระธิดาพระมหากษัตริย์ แห่งกรุงละโว้พระนามว่า “จามเทวี” มาปกครองเมือง
จังหวัดลำพูน มีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน 4 สาย คือ แม่น้ำปิง แม่น้ำกวง แม่น้ำทาและแม่น้ำลี้ แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ และ 1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอป่าซาง อำเภอบ้านโฮ่ง อำเภอแม่ทา อำเภอลี้ อำเภอทุ่งหัวช้าง อำเภอบ้านธิ และกิ่งอำเภอเวียงหนองล่อง
ลำพูน อยู่ทางใต้ของเชียงใหม่ ด้าน ตะวันออก ติดกับจังหวัดลำปาง ที่เที่ยวในจังหวัดลำพูนแม้จะมีไม่เยอะนักด้วยความเป็นเมืองเล็ก ๆ แต่ก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ภายในตัวเมืองเราจะเห็นวัดเก่าๆ เรือนแถวโบราณ และตึกเก่ารายเรียงอยู่สองข้างทาง เหมาะแก่การเที่ยวชมวัด ศิลปวัฒนธรรม และงานหัตถกรรม โดยเฉพาะความเก่าแก่ในเขต อ.เมือง
วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร(Wat Phra That.Harinphunchai) ชาว ล้านนามีความเชื่อว่า การไหว้พระธาตุประจำปีเกิดเป็นความเชื่อที่มีต้นกำเนิดมาจากล้านนา. ดังนั้นพระธาตุประจำปี เกิด จึงมักจะอยู่ทางภาคเหนือของประเทศไทย….วันนี้จะพาไปแวะไหว้พระธาตุประจำปี เกิดของคนที่เกิดในปีระกา..
วัดพระธาตุหริภุญชัย เป็นพระอารามหลวงชั้นเอกชนิดวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ใจกลางเมือง อ.เมือง จ.ลำพูน ห่างจากศาลากลางจังหวัดประมาณ 150 เมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ ๒๗ ไร่ ๓ งาน ๘๘ ตารางวา มีถนนล้อมรอบสี่ด้าน ทิศเหนือติดถนนอัฏฐารส ทิศใต้ติดถนนสุพรรณรังษี ทิศตะวันออกติดประตูท่าสิงห์ ถนนรอบเมือง และถนนอินทยงยศทาง ทิศตะวันตก เป็นสถานที่ที่ได้ชื่อว่าคู่บ้านคู่เมืองจังหวัดลำพูนมายาวนาน
สิ่งที่น่าสนใจภายในบริเวณวัดพระธาตุหริภุญไชย
สิงห์ใหญ่หน้าประตูวัด ก่อนที่จะเข้าไปในบริเวณวัด ต้องผ่านซุ้ม ประตูก่ออิฐถือปูนประดับลวดลายวิจิตรพิสดาร เป็นฝีมือโบราณสมัยศรีวิชัย ประกอบ ด้วยซุ้มยอดเป็น ชั้น ๆ เบื้องหน้าซุ้มประตูมีสิงห์ใหญ่คู่หนึ่งยืนเป็นสง่าบนแท่น สูงประมาณ 1 เมตร สิงห์คู่นี้ปั้นขึ้นในสมัยพระเจ้าอาทิตยราช เมื่อทรงถวายวังให้เป็นสังฆารามวิหาร
เมื่อผ่าน ซุ้มประตูเข้าไปก็จะมองเห็นวิหารหลวง เป็นวิหารหลัง ใหญ่มีพระระเบียงรอบด้านและมีมุขออกทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เป็น วิหารที่สร้างขึ้นใหม่แทนวิหารหลังเก่า ซึ่งถูกพายุพัดพังทลายไปเมื่อ พ.ศ. 2466 วิหารหลวงใช้เป็นที่บำเพ็ญกุศล และประกอบศาสนากิจทุกวันพระ ภายในวิหาร ประดิษฐานพระปฏิมาใหญ่ ก่ออิฐถือปูน ลงรักปิดทอง บน แท่น แก้วรวม 3 องค์ และพระพุทธปฏิมาหล่อโลหะขนาดกลางสมัยเชียงแสนชั้นต้น และชั้นกลางอีกหลายองค์
พระบรมธาตุหริภุญไชย หลังวิหารหลวง จะมีพระเจดีย์ แบบล้านนาไทยแท้ๆ ที่ลงตัวสวยงาม ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระบรมธาตุหริภุญไชย เป็นพระเกศ บรมธาตุบรรจุในโกศทองคำ ประกอบด้วยฐานปัทม์ แบบฐานบัวลูกแก้ว ย่อเก็จ ต่อจากฐานบัวลูกแก้วเป็นฐานเขียงกลมสามชั้น ตั้งรับองค์ระฆังกลม บัลลังก์ย่อเหลี่ยม สูง 25 วา 2 ศอก ฐานกว้าง 12 วา 2 ศอก 1 คืบ … มีสัตติบัญชร (รั้วเหล็กและทองเหลือง) 2 ชั้น สำเภาทองประดิษฐานอยู่ประจำรั้วชั้นนอกทั้งทิศเหนือ และทิศใต้ มีซุ้มกุมภัณฑ์ และฉัตรประจำสี่มุม และหอคอยประจำทุกด้านรวม 4 หอ บรรจุพระพุทธรูปนั่งทุกหอ นอกจากนี้ยังมีโคมประ ทีป และแท่นบูชาก่อประจำไว้เพื่อเป็นที่สักการบูชาของพุทธศาสนิกชนทั่วไป ในวันเพ็ญ เดือน 6 จะมีงานนมัสการ และสรงน้ำพระธาตุ ทุกปี ที่พระบรมธาตุแห่งนี้
พระสุวรรณเจดีย์
ทางขวาของพระ บรมธาตุ จะมี พระสุวรรณเจดีย์ สร้างขึ้นในสมัยพุทธศตวรรษที่ 17 สร้างขึ้น โดยพระนางปทุมวดี อัครมเหสีของพระเจ้าอาทิตยราช ภายหลัง เมื่อสร้างพระธาตุฯ เสร็จแล้วได้ 4 ปี พระ สุวรรณเจดีย์องค์นี้เป็น รูปแบบพระปรางค์ 4 เหลี่ยม ฝีมือช่าง ละโว้มีพระพุทธรูปประจำซุ้มฝีมือและแบบขอม หลงเหลือให้เห็นอยู่บ้าง ยอดพระเจดีย์มีทองเหลืองหุ้มอยู่ภาย ใต้ฐานชั้นล่างเป็นกรุบรรจุพระเปิม ซึ่งเป็นพระเครื่องชนิดหนึ่ง
จากนั้นไปชมวิถีชีวิตของชาวบ้านที่หมู่บ้านแกะสลักอำเภอแม่ทา ซึ่งตั้งอยู่ใน อ. แม่ทา จ. ลำพูน
เมื่อเราขับรถไป ตามถนนสายแม่ทา-ท่าจักร ประมาณ 15 กิโลเมตร บริเวณบ้านหนองยางไคล ตำบลทุ่งทาหลวง และบริเวณหมู่บ้านใกล้เคียง จะเป็นแหล่งผลิตไม้ฉำฉาแกะสลัก แหล่งใหญ่ของสินค้า OTOP เอกลักษณ์ล้านนาที่มีชื่อเสียงอีกประเภทหนึ่งของจังหวัดลำพูน
สล่า (สะ-หล่า) หรือช่างพื้นบ้านที่อำเภอแม่ทา ในยามปกติก็เป็นชาวไร่ชาวนาเช่นชาวบ้านทั่วไป เมื่อว่างจากงานเพาะปลูกจะหันไปทำงานช่าง โดยเฉพาะงานช่างไม้แกะสลักเมื่อ 40 กว่าปีก่อน ช่างเหล่านี้ได้ริเริ่มนำไม้สักมาแกะสลักเป็นงานประติมากรรมขนาดเล็ก มีผู้สนใจสั่งทำนำไปประดับตกแต่งอาคารสถานที่ กลายเป็นสินค้าขายดีเรื่อยมา ต่อ มาไม้สักเป็นไม้สงวนจำเป็นต้องหาไม้อื่นมาทดแทน ขั้นแรกลองใช้ไม้งิ้ว แล้วจึงเปลี่ยนไปใช้ไม้ฉำฉา พบว่ามีคุณภาพใกล้เคียงกับไม้สักจึงใช้ไม้นี้เรื่อยมา….
งาน แกะสลักไม้ฉำฉาของชาวบ้านอำเภอแม่ทา ได้พัฒนาฝีมือ รูปแบบ มาเรื่อยๆ เช่น ทำรูปพระพุทธรูปปางต่างๆ รูปสัตว์ การ์ตูน รูปคน และรูปดอกไม้ ของเล่นเด็ก เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องประดับบ้าน ฯลฯ ทำให้ปัจจุบันเป็นอุตสาหกรรมภายในครัวเรือนที่ส่งไปขายยังจังหวัดเชียงใหม่ และใกล้เคียง
รายนามเจ้าผู้ครองนครลำพูน :
1. เจ้าคำฝั้น ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2357
2. เจ้าบุญมา ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2358
3. เจ้าน้อยอินทร์ ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2370
4. เจ้าน้อยคำตัน ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2381
5. เจ้าน้อยธรรมลังกา ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2384
6. เจ้าน้อยไชยลังการ ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2386
7. เจ้าดาราดิเรกรัตน์โรจน์ ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2414
8. เจ้าเหมพิณทุไพจิตร ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2431
9. เจ้าน้อยอินทยงยศ ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2438
10. เจ้าจักรคำขจรศักดิ์ ขึ้นครองเมืองตั้งแต่ พ.ศ 2454-2486
